Je medewerkers gebruiken vandaag AI, niet omdat iemand een plan uitrolde, maar omdat het hun werk sneller maakt. Een vacaturetekst, een functiebeschrijving, een lastige mail: het rolt in seconden uit een AI-bot. Of HR het nu georganiseerd heeft of niet, AI zit al in de dagelijkse praktijk.
En daar wringt het. Te veel organisaties laten HR aan de zijlijn staan terwijl AI het hart van het personeelsbeleid binnenwandelt: rekrutering, evaluatie, promotie. De vraag is allang niet meer óf je AI toelaat, maar hoe je het inzet zonder je mensen, je geloofwaardigheid of de wet uit het oog te verliezen.
De AI Act deelt systemen in naar risico. Activiteiten zoals rekrutering, selectie, promotie en evaluatie van medewerkers vallen expliciet onder hoog risico, met zware verplichtingen rond transparantie, documentatie en menselijk toezicht.
Het geruststellende: de meeste alledaagse toepassingen zijn in de basis geen hoog-risicosysteem. Maar een tool die op zichzelf laag risico is, kan hoog risico worden door de manier waarop je hem gebruikt. Bijvoorbeeld: een gewone chatbot is onschuldig. Maar op het moment dat een HR-medewerker er alle cv's in uploadt om automatisch een shortlist te maken, verandert de toepassing en gelden de zware verplichtingen, vaak zonder dat iemand er erg in heeft.
Dat is vandaag het grootste risico: shadow AI, het informele gebruik van AI door medewerkers op eigen initiatief. Onzichtbaar, maar juridisch een tijdbom. De boetes onder de AI Act lopen op tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde omzet.
Drie dingen:
De angst voor jobverlies is begrijpelijk, maar ongegrond. AI neemt het administratieve werk over en maakt daardoor juist meer ruimte voor wat alleen mensen kunnen: het gesprek, de nuance, de individuele situatie. Wie HR nu afbouwt omdat AI het overneemt, snijdt in zijn verandervermogen op het moment dat hij het het hardst nodig zal hebben.